Bugün size diş sağlığıyla ilgili bildiğiniz büyük bir ezberi bozdurmaya geldim. Çoğumuz çocukluğumuzdan beri şunu duyduk: ‘Çok şeker yersen dişlerin çürür.’
Peki size, tek seferde koca bir paket çikolata yiyen birinin dişlerinin, gün boyu saat başı tek bir tane küçük şeker emen birinden daha az çürüme riski taşıdığını söylesem?
Kulağa tuhaf geliyor değil mi? Ama arkasında harika bir biyokimyasal gerçek var. Diş hekimliğinde biz buna Stephan Eğrisi diyoruz. Gelin, ağzımızın içinde her gün yaşanan o gizli savaşı anlatayım.”
“Ağzımızın içinde normalde dengeli, huzurlu bir asit oranı (yani pH dengesi) vardır. Bu oran yaklaşık 7, yani nötrdür. Ama ne zaman ağzımıza şekerli veya karbonhidratlı bir yiyecek koysak, ağzımızdaki bakteriler bayram eder. Bu şekeri hemen sindirip asit üretmeye başlarlar. İşte o an, ağzımızdaki asit oranı hızla tehlike sınırının, yani kritik pH olan 5.5’in altına düşer. pH bu sınırın altına indiği an, dişlerimizin minerali çözünmeye, yani diş erimeye ve çürümeye açık hale gelmeye başlar.
İşte tam bu panik anında vücudumuzun mucizevi koruyucusu devreye girer: Tükürüğümüz!
Tükürük, harika bir tampon mekanizmasına sahiptir. İçindeki minerallerle o asidi nötrlemeye, yani ağzı tekrar güvenli bölgeye çekmeye çalışır. Ancak tükürüğün bu asit dalgalanmasını temizlemesi ve dişleri tekrar koruma altına alması yaklaşık 20 ila 40 dakika sürer.”
Şimdi gelelim can alıcı noktaya…
Eğer siz tek seferde koca bir dilim pasta yerseniz, ağzınızdaki asit bir kez düşer. Tükürüğünüz 30-40 dakika savaşır, asidi yok eder ve dişiniz kurtulur. Üstüne bir de dişinizi fırçalarsanız, çürük riskini neredeyse sıfırlarsınız.
Ama…
Eğer o şekeri ‘seriye bağlarsanız’ durum değişir. Örneğin, masanızın üzerinde bir paket şeker var. Ya da sigara içenlerin çok yaptığı gibi; her sigaradan sonra ağız kokusunu önlemek için saat başı ağzınıza bir tane nane şekeri atıyorsunuz.
Siz o küçük şekeri ağzınıza her attığınızda, tükürüğünüz tam asidi temizleyip dişinizi koruyacakken hop! Yeni bir asit dalgası başlatıyorsunuz. Ağzınız gün boyu, saatlerce o tehlikeli ‘asit sınırının altında’ kalıyor. Dişlerinizin kendini toparlamasına, tükürüğün görevini yapmasına izin vermiyorsunuz. Sonuç mu? Kaçınılmaz diş çürükleri!”
Özetle dostlar; dişleri çürüten şey şekerin miktarı değil, ağızda kalma sıklığıdır.
Tavsiyem şu: Canınız tatlı çekiyorsa oturun, keyifle tek seferde yiyin. Ama gün boyu saat başı ağzınıza şekerli, asitli bir şeyler atma alışkanlığından uzak durun. Yemekten sonra da ağzınızı hiç değilse bol suyla çalkalamayı unutmayın.
Kendinize ve gülüşünüze iyi bakın, bir sonraki yazıda görüşmek üzere!”
